Bỏ qua, tới nội dung chính
AusNatures

Sức đề kháng6 phút đọc

Giữ sức đề kháng khi giao mùa: những thói quen đơn giản mỗi ngày

Thời tiết giao mùa thất thường khiến nhiều người dễ mệt. Ngủ đủ, vận động, ăn đa dạng, rửa tay, tiêm chủng và giảm căng thẳng là nền tảng giúp bạn khỏe hơn.

Những ngày giao mùa, trời có thể nắng gắt buổi trưa rồi se lạnh về đêm, độ ẩm thay đổi liên tục. Đây cũng là lúc nhiều người thấy mình dễ mệt, hắt hơi, sổ mũi hơn thường lệ.

Không có "bí quyết" nào giúp bạn khỏe lên chỉ sau một đêm. Sức đề kháng được xây dựng từ những thói quen nhỏ, lặp lại mỗi ngày. Dưới đây là sáu thói quen nền tảng, kèm khuyến nghị từ các tổ chức y tế uy tín.

Ngủ đủ giấc và vận động đều đặn

1. Ngủ đủ 7–9 giờ mỗi đêm

Theo Healthdirect (cổng thông tin sức khỏe của Chính phủ Úc), phần lớn người trưởng thành cần khoảng 7–9 giờ ngủ mỗi đêm. Giấc ngủ giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt, trong khi thiếu ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ gặp nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có nhiễm trùng.

Một vài mẹo để ngủ ngon hơn:

  • Đi ngủ và thức dậy vào khoảng cùng một giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
  • Không mang điện thoại, máy tính bảng lên giường; dành thời gian thư giãn trước khi ngủ.
  • Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh, nhiệt độ dễ chịu – đắp chăn đủ ấm khi trời trở lạnh về đêm.
  • Tránh cà phê, trà đặc trong vài giờ trước khi ngủ và tránh rượu bia vào buổi tối.

2. Vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành từ 18 đến 64 tuổi nên hoạt động thể lực cường độ vừa 150–300 phút mỗi tuần, hoặc cường độ cao 75–150 phút mỗi tuần. Ngoài ra, nên có các bài tập tăng sức mạnh cơ ít nhất 2 ngày mỗi tuần.

Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi hay tập yoga đều là lựa chọn tốt. Khi trời mưa hoặc lạnh đột ngột, bạn có thể chuyển sang tập trong nhà. Hãy khởi động kỹ, mặc đồ phù hợp với thời tiết, lau khô mồ hôi và giữ ấm sau khi tập.

Ăn đa dạng, đủ rau quả và chất đạm

3. Xây dựng bữa ăn cân đối

Một bữa ăn đa dạng cung cấp đủ chất đạm, vitamin và khoáng chất mà hệ miễn dịch cần để hoạt động bình thường. Hãy cố gắng để mỗi bữa có:

  • Một món đạm: thịt, cá, trứng, hải sản, đậu phụ.
  • Rau xanh các loại, ưu tiên rau theo mùa.
  • Trái cây tươi như ổi, cam, bưởi, đu đủ.
  • Đủ nước trong ngày, nhất là khi trời hanh khô.

Kẽm và vitamin C là hai vi chất thường được nhắc đến khi nói về sức đề kháng. Bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn trong bài vitamin C: hiểu đúng để bổ sung đúng và tham khảo thực đơn trong bài thực phẩm giàu kẽm và vitamin C trong bữa ăn Việt.

Rửa tay, vệ sinh hô hấp và tiêm chủng

4. Rửa tay đúng cách

Theo Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS), bạn nên rửa tay với xà phòng và nước sạch trong khoảng 20 giây – bằng thời gian hát hai lần bài "Chúc mừng sinh nhật". Nhớ chà kỹ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón và ngón cái.

Những lúc nên rửa tay:

  • Trước khi ăn và trước, sau khi chế biến thức ăn sống.
  • Sau khi đi vệ sinh, thay tã cho trẻ.
  • Sau khi xì mũi, ho hoặc hắt hơi.
  • Sau khi tiếp xúc với vật nuôi.

Khi không có xà phòng và nước, có thể dùng dung dịch rửa tay chứa cồn. Che miệng, mũi khi ho, hắt hơi và hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng cũng giúp giảm lây lan mầm bệnh. Nếu đang bị cảm, bạn nên nghỉ ngơi ở nhà và đeo khẩu trang khi tiếp xúc người khác.

5. Tiêm chủng theo khuyến cáo

Theo WHO tại Việt Nam, tiêm vắc xin là cách hiệu quả nhất để phòng bệnh cúm mùa. Miễn dịch sau tiêm giảm dần theo thời gian và virus cúm có thể thay đổi, vì vậy nên tiêm nhắc lại hằng năm.

Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người có bệnh mạn tính và nhân viên y tế là những nhóm có nguy cơ bị cúm nặng cao hơn, nên được ưu tiên tiêm. Hãy hỏi cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ về lịch tiêm phù hợp với bạn và gia đình, gồm cả các loại vắc xin khác theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Quản lý căng thẳng và biết khi nào cần đi khám

6. Giữ tinh thần thoải mái

Căng thẳng kéo dài dễ khiến bạn ngủ kém, ăn uống thất thường và lười vận động – tức là làm yếu đi chính những thói quen nền tảng ở trên. Một vài cách đơn giản để thư giãn:

  • Dành vài phút mỗi ngày để hít thở chậm, sâu hoặc ngồi yên tĩnh.
  • Đi bộ ngoài trời, tiếp xúc với cây xanh, ánh nắng buổi sáng.
  • Trò chuyện với người thân, bạn bè; chia sẻ khi thấy quá tải.
  • Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá.

Nếu căng thẳng, lo âu kéo dài và ảnh hưởng tới công việc, giấc ngủ, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ.

Khi nào cần đi khám?

Phần lớn cảm lạnh thông thường sẽ tự cải thiện sau vài ngày đến khoảng một tuần. Tuy vậy, bạn nên đi khám sớm khi sốt cao không giảm, khó thở, đau ngực, li bì, hoặc triệu chứng kéo dài và nặng dần. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính nên đi khám sớm hơn khi có dấu hiệu bất thường.

Về thực phẩm bổ sung

Thực phẩm bổ sung không thay thế được giấc ngủ, bữa ăn đa dạng, vận động hay tiêm chủng. Nếu bạn là người trưởng thành và muốn tham khảo thêm một sản phẩm bổ sung, AusNatures Super Immune là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên nén (lọ 60 viên), mỗi viên chứa vitamin C (acid ascorbic) 400 mg và kẽm (từ kẽm citrat dihydrat) 10 mg. Công dụng: Hỗ trợ tăng cường sức đề kháng và chống oxy hóa. Sản phẩm chỉ dành cho người trưởng thành; cách dùng: uống 1 viên/ngày hoặc theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Không dùng cho người bị viêm loét dạ dày tá tràng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm; nếu đang dùng thuốc hoặc có triệu chứng bất thường, hãy hỏi ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi dùng. Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Tóm lại

  • Ngủ đủ 7–9 giờ mỗi đêm và vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần là hai thói quen nền tảng.
  • Ăn đa dạng với đủ chất đạm, rau xanh, trái cây và uống đủ nước.
  • Rửa tay với xà phòng khoảng 20 giây, che miệng khi ho, hắt hơi và tiêm vắc xin cúm hằng năm theo khuyến cáo.
  • Giữ tinh thần thoải mái và đi khám sớm khi có dấu hiệu nặng hoặc kéo dài.

Tài liệu tham khảo

Cập nhật 19 tháng 11, 2026

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Sản phẩm liên quan

Bài viết khác