Sức đề kháng6 phút đọc
Thực phẩm giàu kẽm và vitamin C dễ tìm trong bữa ăn của người Việt
Hàu, thịt bò, hạt bí cho kẽm; ổi, bưởi, đu đủ, rau ngót cho vitamin C. Gợi ý thực phẩm quen thuộc, mẹo giữ vitamin C khi nấu và cách phối món trong mâm cơm Việt.

Bạn không cần tìm thực phẩm đắt tiền để có đủ kẽm và vitamin C. Ngay trong mâm cơm Việt đã có rất nhiều lựa chọn: đĩa bò xào cải, bát canh hến, đĩa ổi hay múi bưởi tráng miệng.
Bài viết này tổng hợp những thực phẩm quen thuộc giàu kẽm và vitamin C, mẹo giữ vitamin C khi nấu và gợi ý cách phối món trong ngày.
Thực phẩm giàu kẽm
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, các thực phẩm giàu kẽm gồm sò, trai, hến, ốc, lươn, lòng đỏ trứng gà và đậu tương. Thịt đỏ và hải sản có vỏ là những nguồn đặc biệt dồi dào.
Bảng dưới đây cho bạn hình dung lượng kẽm trong 100 g một số thực phẩm, theo Cơ sở dữ liệu FoodData Central của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA):
| Thực phẩm (100 g) | Kẽm (xấp xỉ) |
|---|---|
| Hàu phương Đông, sống | 38–39 mg |
| Nhân hạt bí, khô | 7,8 mg |
| Thịt bò nạc vai, sống | 5,4 mg |
| Hạt sen khô | 1,1 mg |
Hàm lượng thực tế còn thay đổi theo loài, giống và cách chế biến. Ví dụ, lượng kẽm giữa các loài hàu có thể chênh lệch khá nhiều.
Một điểm cần biết: kẽm từ thịt, cá, hải sản được cơ thể hấp thu tốt hơn kẽm từ đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt. Theo NIH ODS (Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), thực phẩm thực vật chứa phytat – chất gắn với kẽm trong ruột và làm giảm hấp thu. Vì vậy, người ăn chay nên dùng đa dạng các nguồn kẽm thực vật mỗi ngày. Bạn có thể đọc thêm về vai trò và nhu cầu kẽm theo tuổi, giới.
Thực phẩm giàu vitamin C
Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết vitamin C có nhiều trong:
- Rau: rau ngót, rau mùi tàu, rau dền, rau đay, rau mồng tơi, hành hoa.
- Quả: bưởi, đu đủ, quýt, cam, chanh.
Một số loại quả và rau quen thuộc khác cũng rất giàu vitamin C. Bảng sau ghi lượng vitamin C trong 100 g phần ăn được khi còn tươi, theo USDA FoodData Central:
| Thực phẩm (100 g, tươi) | Vitamin C (xấp xỉ) |
|---|---|
| Ổi | 228 mg |
| Ớt chuông vàng | 184 mg |
| Ớt chuông đỏ | 128 mg |
| Bông cải xanh (súp lơ xanh) | 89 mg |
| Ớt chuông xanh | 80 mg |
| Bưởi | 61 mg |
| Đu đủ chín | 61 mg |
| Cam | 53 mg |
| Dứa (thơm) | 48 mg |
Như vậy, tính theo cùng khối lượng, ổi và ớt chuông chứa nhiều vitamin C hơn cam đáng kể. Lượng vitamin C thực tế còn phụ thuộc giống, độ chín, thời gian vận chuyển và bảo quản. Để biết cơ thể cần bao nhiêu vitamin C mỗi ngày, mời bạn xem bài vitamin C: hiểu đúng để bổ sung đúng.
Mẹo giữ vitamin C khi sơ chế và nấu
Vitamin C dễ bị phá hủy khi gặp không khí, nhiệt độ cao, ánh sáng, và nấu càng lâu thì mất càng nhiều. Vitamin C cũng tan trong nước, nên một phần sẽ đi vào nước luộc, nước canh. Viện Dinh dưỡng Quốc gia gợi ý:
- Chọn rau quả tươi, không bị dập nát.
- Nhặt, gọt vỏ và rửa nguyên lá, nguyên củ, nguyên quả rồi mới thái.
- Thái xong nấu ngay, nấu xong ăn ngay; tránh để rau đã thái quá lâu.
- Nếu cần bảo quản, để rau quả trong ngăn mát tủ lạnh hoặc nơi tối, thoáng mát.
Thêm vài thói quen nhỏ trong bếp:
- Ưu tiên hấp, chần nhanh hoặc nấu vừa chín tới thay vì ninh, hầm rau quá lâu.
- Dùng lượng nước vừa đủ và ăn cả phần nước canh rau.
- Ăn trái cây tươi, cắt gọt xong dùng ngay thay vì để lâu ngoài không khí.
Phối món thông minh trong mâm cơm Việt
Ngoài việc tự cung cấp vitamin C, rau quả tươi còn giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyên nên ăn hoa quả chín để tăng hấp thu sắt từ bữa ăn. Bạn có thể phối món theo nguyên tắc: mỗi bữa có một món đạm giàu kẽm, một món rau và một phần trái cây.
| Bữa | Gợi ý món | Nguồn kẽm | Nguồn vitamin C |
|---|---|---|---|
| Sáng | Phở bò hoặc bún bò, thêm rau thơm, vắt chanh | Thịt bò | Rau thơm, chanh |
| Trưa | Cơm, canh rau ngót nấu thịt, đậu phụ sốt cà chua; tráng miệng ổi | Thịt, đậu phụ | Rau ngót, cà chua, ổi |
| Tối | Cơm, canh hến nấu rau, bò xào bông cải xanh hoặc cải thìa; tráng miệng bưởi | Hến, thịt bò | Bông cải, cải thìa, bưởi |
| Bữa phụ | Một nắm nhỏ hạt bí; vài miếng đu đủ chín | Hạt bí | Đu đủ |
Thực đơn chỉ là gợi ý. Bạn có thể thay thế linh hoạt theo mùa, khẩu vị và tình trạng sức khỏe. Người có bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai hoặc đang ăn kiêng nên hỏi chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn phù hợp.
Nếu bạn là người trưởng thành và muốn tham khảo thêm một sản phẩm bổ sung, AusNatures Super Immune là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên nén (lọ 60 viên), mỗi viên chứa vitamin C (acid ascorbic) 400 mg và kẽm (từ kẽm citrat dihydrat) 10 mg. Công dụng: Hỗ trợ tăng cường sức đề kháng và chống oxy hóa. Sản phẩm chỉ dành cho người trưởng thành; cách dùng: uống 1 viên/ngày hoặc theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Không dùng cho người bị viêm loét dạ dày tá tràng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm; nếu đang dùng thuốc hoặc có triệu chứng bất thường, hãy hỏi ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi dùng. Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Tóm lại
- Hàu, sò, hến, thịt bò, lòng đỏ trứng, đậu tương, hạt bí là những nguồn kẽm quen thuộc; kẽm từ thực phẩm động vật được hấp thu tốt hơn.
- Ổi, ớt chuông, bông cải xanh, bưởi, đu đủ, cam và các loại rau như rau ngót, rau dền, rau đay giàu vitamin C.
- Giữ vitamin C bằng cách rửa rồi mới thái, nấu nhanh, ăn ngay và ưu tiên trái cây tươi.
- Mỗi bữa nên có món đạm giàu kẽm, món rau và một phần trái cây để bữa ăn cân đối.
Tài liệu tham khảo
Cập nhật 19 tháng 11, 2026
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Sản phẩm liên quan
Bài viết khác
- Ăn cá bao nhiêu mỗi tuần là đủ? Cách chọn cá ít thủy ngân cho cả nhàÍt nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó có 1 bữa cá béo, là mốc dễ nhớ. Bài viết gợi ý khẩu phần theo độ tuổi, cách chọn cá ít thủy ngân và chế biến cá sao cho lành.
- Axit folic trước và trong thai kỳ: uống khi nào, bao nhiêu mỗi ngày?Vì sao nên bổ sung acid folic từ trước khi mang thai, liều thường được Bộ Y tế và WHO khuyến cáo, ai cần liều khác và những thực phẩm giàu folate dễ tìm trong bữa ăn.
- Bảo vệ mắt khi làm việc với màn hình – quy tắc 20-20-20 dễ nhớMắt mỏi, khô, nhìn mờ sau nhiều giờ trước máy tính là chuyện thường gặp. Quy tắc 20-20-20, chỉnh ánh sáng và khoảng cách, chớp mắt đủ, khám mắt định kỳ sẽ giúp đôi mắt dễ chịu hơn.
