Bỏ qua, tới nội dung chính
AusNatures

Omega-37 phút đọc

Bảo vệ mắt khi làm việc với màn hình – quy tắc 20-20-20 dễ nhớ

Mắt mỏi, khô, nhìn mờ sau nhiều giờ trước máy tính là chuyện thường gặp. Quy tắc 20-20-20, chỉnh ánh sáng và khoảng cách, chớp mắt đủ, khám mắt định kỳ sẽ giúp đôi mắt dễ chịu hơn.

Một ngày của nhiều người bắt đầu bằng điện thoại, kéo dài với máy tính và kết thúc bằng một bộ phim trên máy tính bảng. Không ít lần bạn thấy mắt cay, khô hoặc nhìn mờ đi vào cuối ngày.

Tin vui là phần lớn những khó chịu này có thể giảm bằng vài thói quen đơn giản, ngay tại bàn làm việc của bạn.

Vì sao nhìn màn hình lâu lại mỏi mắt?

Theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), bình thường chúng ta chớp mắt khoảng 15 lần mỗi phút, nhưng khi dùng máy tính và thiết bị số chỉ còn khoảng 5–7 lần. Chớp mắt là cách mắt giữ ẩm cho bề mặt nhãn cầu, nên chớp ít khiến mắt dễ khô, cay.

Các biểu hiện thường gặp là mỏi, nhức mắt, nhìn mờ, chảy nước mắt hoặc châm chích. AAO cho biết cảm giác này không khác khi đọc sách hay may vá nhiều giờ liền, và nhìn màn hình không gây tổn hại vĩnh viễn cho mắt.

Quy tắc 20-20-20 và thói quen chớp mắt

AAO khuyên áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ mỗi 20 phút, hãy nhìn một vật cách xa ít nhất 20 feet (khoảng 6 mét) trong ít nhất 20 giây.

  • Đặt nhắc nhở mỗi 20 phút trên điện thoại hoặc máy tính trong vài tuần đầu, đến khi thành thói quen.
  • Nhìn ra cửa sổ, cây xanh hay cuối hành lang – bất cứ điểm nào ở xa.
  • Cố ý chớp mắt thường xuyên hơn. AAO còn gợi ý dán một mảnh giấy nhớ cạnh màn hình để tự nhắc mình.
  • Thỉnh thoảng đứng dậy đi lại vài phút, vừa nghỉ mắt vừa đỡ ngồi lâu.

Sắp xếp góc làm việc – ánh sáng, khoảng cách, độ sáng

Vài điều chỉnh nhỏ ở bàn làm việc giúp mắt đỡ phải gắng sức. Theo AAO:

  • Khoảng cách: ngồi cách màn hình máy tính khoảng 63 cm (25 inch), tương đương một sải tay.
  • Góc nhìn: đặt màn hình sao cho mắt nhìn hơi chếch xuống, không nhìn thẳng ngang hay ngước lên.
  • Độ sáng: chỉnh độ sáng màn hình tương đương ánh sáng xung quanh; màn hình sáng hơn hẳn căn phòng khiến mắt làm việc vất vả hơn. Có thể tăng độ tương phản cho dễ đọc.
  • Chói lóa: màn hình thiết bị số thường bị lóa; miếng dán màn hình dạng mờ có thể giúp giảm chói.
  • Không khí: tránh ngồi ngay hướng gió điều hòa hoặc quạt thổi thẳng vào mặt; phòng khô có thể dùng máy tạo độ ẩm.
  • Khi mắt khô: AAO nhắc tới nước mắt nhân tạo; bạn nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ để chọn loại phù hợp.

Nếu đeo kính áp tròng, thỉnh thoảng hãy đổi sang kính gọng và không ngủ khi còn đeo kính áp tròng.

Ánh sáng xanh có đáng lo?

AAO cho biết chưa có bằng chứng ánh sáng xanh từ màn hình gây hại cho mắt, và một số nghiên cứu cho thấy kính lọc ánh sáng xanh không cải thiện triệu chứng mỏi mắt. Tuy vậy, ánh sáng xanh buổi tối có thể khiến bạn khó ngủ hơn, nên hãy hạn chế màn hình 2–3 giờ trước khi ngủ hoặc bật chế độ ban đêm (AAO).

Với trẻ em, AAO cho biết thời gian ngoài trời dưới ánh sáng tự nhiên có thể giúp giảm nguy cơ cận thị. Nếu con bạn đang ôn thi với nhiều giờ học trên màn hình, xem thêm bài Dinh dưỡng cho trí nhớ học sinh mùa thi.

Khám mắt định kỳ – khi nào cần gặp bác sĩ?

Thói quen tốt không thay được việc khám mắt. Theo AAO:

  • Người dưới 40 tuổi, mắt khỏe và nhìn rõ: khám mắt toàn diện mỗi 5–10 năm.
  • Người đeo kính áp tròng: khám mỗi năm.
  • Người có bệnh mạn tính như đái tháo đường, hoặc gia đình có người mắc bệnh về mắt: hỏi bác sĩ về lịch khám phù hợp, có thể cần khám sớm hơn.
  • Trẻ em: kiểm tra thị lực theo các mốc tuổi được khuyến cáo, vì mắt trẻ thay đổi rất nhanh.

Hãy đi khám sớm nếu mắt thường xuyên đỏ, nhìn mờ, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc đau, hoặc khi đã chỉnh góc làm việc mà vẫn mỏi mắt kéo dài. Bác sĩ có thể kiểm tra khô mắt và xem bạn có cần đổi kính hay không.

Dinh dưỡng cho đôi mắt

AAO nhấn mạnh chế độ ăn đa dạng, nhiều màu sắc là nền tảng cho đôi mắt khỏe. Một số dưỡng chất đáng chú ý:

  • Lutein và zeaxanthin: có tự nhiên trong võng mạc; nguồn tốt là rau lá xanh đậm như cải xoăn, cải bó xôi, cùng bông cải xanh, măng tây, đu đủ, xoài.
  • Vitamin A: cần cho thị lực bình thường (NIH ODS). Có trong cá, gan, trứng, sữa; cơ thể cũng tạo vitamin A từ beta-caroten trong rau lá xanh, cà rốt, khoai lang, bí đỏ.
  • Vitamin C, vitamin E, kẽm: từ cam, kiwi, dâu tây, cà chua, ớt chuông; hạnh nhân, hạt hướng dương; các loại đậu, hải sản, trứng, sữa.
  • DHA: theo NIH ODS, DHA tập trung đặc biệt nhiều ở võng mạc. Nguồn chính là cá béo như cá hồi, cá mòi, cá trích – xem thêm bài Omega-3 là gì?.

AAO cũng lưu ý vitamin và thực phẩm bổ sung không phải là cách chữa các bệnh về mắt. Dinh dưỡng tốt là một phần của việc chăm sóc đôi mắt ở mọi lứa tuổi; nếu có lo lắng về mắt, hãy trao đổi với bác sĩ nhãn khoa.

Gợi ý bổ sung omega-3 từ dầu cá

Các thói quen ở trên và bữa ăn đa dạng vẫn là ưu tiên hàng đầu. Nếu bữa ăn của bạn ít cá và bạn muốn tìm hiểu thêm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe AusNatures Wild Fish Oil có mỗi viên nang mềm chứa dầu cá tự nhiên 1000 mg, trong đó omega-3 triglycerid 300 mg (EPA 180 mg, DHA 120 mg). Lọ 110 viên.

  • Công dụng: Hỗ trợ cải thiện trí nhớ và cải thiện thị lực.
  • Đối tượng sử dụng: Trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người trưởng thành.
  • Cách dùng: Trẻ từ 1–12 tuổi uống 1–2 viên mỗi ngày (cắt đầu viên nang, pha với nước trái cây hoặc ngũ cốc, hoặc theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe). Trẻ từ 12 tuổi trở lên và người lớn uống 2–4 viên mỗi ngày.
  • Lưu ý: Sản phẩm có nguồn gốc từ hải sản. Không dùng cho người mẫn cảm, kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Phụ nữ có thai, cho con bú, người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng. Nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe.

Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Tóm lại

  • Nhìn màn hình lâu làm ta chớp mắt ít hơn (5–7 lần/phút thay vì khoảng 15), khiến mắt khô, mỏi.
  • Áp dụng quy tắc 20-20-20, cố ý chớp mắt, ngồi cách màn hình khoảng một sải tay, chỉnh độ sáng ngang ánh sáng phòng.
  • Hạn chế màn hình 2–3 giờ trước khi ngủ; cho trẻ chơi ngoài trời mỗi ngày.
  • Khám mắt định kỳ, đi khám sớm khi mắt đỏ, đau, nhìn mờ kéo dài; ăn đa dạng rau lá xanh, rau củ màu cam vàng và cá.

Tài liệu tham khảo

Cập nhật 19 tháng 11, 2026

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Sản phẩm liên quan

Bài viết khác