Omega-36 phút đọc
Dinh dưỡng cho trí nhớ học sinh mùa thi – ăn, ngủ, vận động thế nào?
Mùa thi, giấc ngủ, bữa sáng, nước uống và vận động quan trọng không kém giờ ôn bài. Gợi ý thực đơn đa dạng có cá, cách bớt đồ ngọt, nước tăng lực và vai trò của DHA trong não.

Mùa thi, nhiều gia đình dồn sức cho con học thêm, thức khuya, còn bữa ăn thì "ăn tạm cho nhanh". Thực ra, giấc ngủ, bữa ăn đều đặn và một chút vận động mỗi ngày chính là nền tảng để con giữ sức và tập trung.
Dưới đây là những điều cha mẹ và các bạn học sinh có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.
Ngủ đủ giấc – "bài ôn" không thể bỏ
Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết giấc ngủ tốt giúp cải thiện khả năng suy nghĩ và tập trung, và phần lớn thanh thiếu niên cần 8–10 tiếng ngủ mỗi đêm.
Thức trắng đêm ôn "nước rút" trước ngày thi thường không phải ý hay. Theo NHS, ngủ đủ có ích cho con hơn nhiều so với vài giờ học vội vàng, căng thẳng.
- Dành khoảng nửa tiếng thư giãn giữa lúc học, xem tivi hay dùng máy tính và lúc lên giường.
- Hạn chế màn hình 2–3 giờ trước khi ngủ, vì theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ, ánh sáng xanh buổi tối có thể khiến khó ngủ hơn. Xem thêm cách bảo vệ mắt khi học với màn hình.
- Giữ giờ đi ngủ và thức dậy tương đối cố định, kể cả cuối tuần.
Bữa sáng và nhịp ăn đều đặn
Trong "Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030", Bộ Y tế khuyên ăn đủ bữa sáng, trưa, tối phù hợp với lứa tuổi, không ăn quá no và không bỏ bữa. Mùa thi, nhiều bạn bỏ bữa sáng để ngủ thêm hoặc học thêm – đây là thói quen nên thay đổi.
Một bữa sáng đơn giản nên có tinh bột, chất đạm và rau quả, ví dụ:
- Bánh mì kẹp trứng, thêm dưa leo, cà chua và một hộp sữa.
- Phở, bún bò hoặc bún cá, kèm một quả chuối.
- Cháo cá hồi hoặc cháo thịt bằm với rau xanh.
- Xôi đậu, sữa đậu nành ít đường và vài miếng trái cây.
Sáng ngày thi, nên chọn món quen thuộc, dễ tiêu và ăn vừa đủ no để tránh khó chịu bụng trong phòng thi.
Đa dạng thực phẩm – đừng quên cá
Lời khuyên đầu tiên của Bộ Y tế là ăn đủ, cân đối và đa dạng thực phẩm hằng ngày, phối hợp hợp lý thực phẩm động vật và thực vật, cùng rau, củ, quả nhiều màu sắc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trên 10 tuổi ăn ít nhất 400 g rau và trái cây mỗi ngày.
Bộ Y tế cũng khuyên nên ăn cá, thịt gia cầm và các loại hạt trong bữa ăn hằng ngày. Cá là nguồn DHA tự nhiên. Theo Văn phòng Thực phẩm bổ sung thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH ODS), DHA là thành phần của màng tế bào và tập trung đặc biệt nhiều ở não và võng mạc; cùng với axit arachidonic, DHA là một trong hai axit béo không no chuỗi dài có nhiều nhất trong não.
Một mốc dễ áp dụng là ít nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó 1 bữa cá béo như cá hồi, cá saba, cá mòi. Bài Ăn cá bao nhiêu mỗi tuần là đủ? có gợi ý khẩu phần theo tuổi và cách chọn cá ít thủy ngân.
Cũng cần nói rõ: không có món ăn "thần kỳ" nào thay được giấc ngủ và việc ôn tập đều đặn. Dinh dưỡng tốt giúp cơ thể có đủ nguyên liệu, còn kết quả học tập đến từ cả một quá trình.
Uống đủ nước, bớt đồ ngọt và nước tăng lực
Lời khuyên số 4 của Bộ Y tế rất ngắn gọn: uống đủ nước hằng ngày. NHS gợi ý khoảng 6–8 cốc nước hoặc đồ uống mỗi ngày, nhiều hơn khi trời nóng hay vận động; với trẻ em, nước lọc và sữa là đồ uống phù hợp.
Mùa thi cũng là mùa của trà sữa, nước ngọt có ga, nước tăng lực và đồ ăn vặt. NHS ghi nhận một số phụ huynh thấy đồ ăn, thức uống nhiều chất béo, đường và caffeine – như nước tăng lực, cola, kẹo, sô-cô-la, burger, khoai tây chiên – khiến con dễ bồn chồn, cáu kỉnh, thất thường hơn.
WHO khuyến nghị đường tự do dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tức khoảng 50 g (chừng 12 thìa cà phê) với khẩu phần 2.000 kcal, và giảm xuống dưới 5% còn có thêm lợi ích. Đường tự do gồm cả đường trong mật ong, siro và nước ép trái cây.
Gợi ý đồ ăn nhẹ khi ôn bài: trái cây tươi, sữa chua ít đường, bắp luộc, khoai lang, một nắm hạt (nếu con không dị ứng).
Vận động và giữ tinh thần nhẹ nhàng
NHS khuyến nghị trẻ em và thanh thiếu niên 5–18 tuổi vận động ở cường độ vừa hoặc mạnh, trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày, và xen kẽ những khoảng ngồi lâu bằng hoạt động nhẹ. Trong mùa thi, vận động giúp tăng năng lượng, đầu óc thông thoáng và giảm căng thẳng – đi bộ, đạp xe, bơi, đá bóng hay nhảy đều được.
Cha mẹ có thể giúp con bằng cách lắng nghe, động viên thay vì chỉ trích, và nhắc con rằng một kỳ thi không quyết định tất cả. Nếu con lo âu, buồn bã kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, hãy đưa con đi gặp bác sĩ.
Gợi ý bổ sung omega-3 từ dầu cá
Bữa ăn đa dạng có cá vẫn là ưu tiên hàng đầu. Nếu thực đơn của con hoặc của bạn còn ít cá, thực phẩm bảo vệ sức khỏe AusNatures Wild Fish Oil có mỗi viên nang mềm chứa dầu cá tự nhiên 1000 mg, trong đó omega-3 triglycerid 300 mg (EPA 180 mg, DHA 120 mg). Lọ 110 viên.
- Công dụng: Hỗ trợ cải thiện trí nhớ và cải thiện thị lực.
- Đối tượng sử dụng: Trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người trưởng thành.
- Cách dùng: Trẻ từ 1–12 tuổi uống 1–2 viên mỗi ngày (cắt đầu viên nang, pha với nước trái cây hoặc ngũ cốc, hoặc theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe). Trẻ từ 12 tuổi trở lên và người lớn uống 2–4 viên mỗi ngày.
- Lưu ý: Sản phẩm có nguồn gốc từ hải sản. Không dùng cho người mẫn cảm, kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Phụ nữ có thai, cho con bú, người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng. Nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Tóm lại
- Ngủ 8–10 tiếng mỗi đêm (với thanh thiếu niên), tránh thức trắng đêm ôn bài và hạn chế màn hình trước khi ngủ.
- Không bỏ bữa sáng; ăn đủ ba bữa, đa dạng thực phẩm, có cá ít nhất 2 bữa mỗi tuần.
- Uống đủ nước; bớt trà sữa, nước ngọt, nước tăng lực và đồ ăn vặt nhiều đường.
- Vận động khoảng 60 phút mỗi ngày và giữ không khí gia đình nhẹ nhàng, không tạo thêm áp lực.
Tài liệu tham khảo
Cập nhật 19 tháng 11, 2026
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Sản phẩm liên quan
Bài viết khác
- Ăn cá bao nhiêu mỗi tuần là đủ? Cách chọn cá ít thủy ngân cho cả nhàÍt nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó có 1 bữa cá béo, là mốc dễ nhớ. Bài viết gợi ý khẩu phần theo độ tuổi, cách chọn cá ít thủy ngân và chế biến cá sao cho lành.
- Axit folic trước và trong thai kỳ: uống khi nào, bao nhiêu mỗi ngày?Vì sao nên bổ sung acid folic từ trước khi mang thai, liều thường được Bộ Y tế và WHO khuyến cáo, ai cần liều khác và những thực phẩm giàu folate dễ tìm trong bữa ăn.
- Bảo vệ mắt khi làm việc với màn hình – quy tắc 20-20-20 dễ nhớMắt mỏi, khô, nhìn mờ sau nhiều giờ trước máy tính là chuyện thường gặp. Quy tắc 20-20-20, chỉnh ánh sáng và khoảng cách, chớp mắt đủ, khám mắt định kỳ sẽ giúp đôi mắt dễ chịu hơn.
