Bỏ qua, tới nội dung chính
AusNatures

Omega-37 phút đọc

Ăn cá bao nhiêu mỗi tuần là đủ? Cách chọn cá ít thủy ngân cho cả nhà

Ít nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó có 1 bữa cá béo, là mốc dễ nhớ. Bài viết gợi ý khẩu phần theo độ tuổi, cách chọn cá ít thủy ngân và chế biến cá sao cho lành.

"Ăn cá tốt cho sức khỏe" là lời khuyên ai cũng từng nghe. Nhưng ăn bao nhiêu là đủ, cá nào nên ưu tiên, cá nào nên hạn chế thì không phải ai cũng rõ. Bài viết này tổng hợp các khuyến nghị chính thức để bạn dễ lên thực đơn cá cho cả nhà.

Các khuyến nghị nói gì?

Trong "Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030" (ban hành kèm Quyết định 3594/QĐ-BYT), Bộ Y tế khuyên nên ăn cá, thịt gia cầm và các loại hạt trong bữa ăn hằng ngày, ăn có mức độ các loại thịt đỏ.

Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) đưa ra một mốc dễ nhớ: chế độ ăn cân bằng nên có ít nhất 2 phần cá mỗi tuần, trong đó 1 phần là cá béo. Mỗi phần khoảng 140 g cá đã nấu chín.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến nghị người trưởng thành ăn ít nhất khoảng 227 g hải sản mỗi tuần (với khẩu phần 2.000 kcal). Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên ăn 227–340 g mỗi tuần, chọn từ các loại ít thủy ngân.

Với trẻ em, FDA khuyên ăn 2 bữa cá mỗi tuần từ nhóm ít thủy ngân, khẩu phần nhỏ hơn người lớn:

TuổiMột khẩu phần (ước tính)
1–3 tuổikhoảng 28 g
4–7 tuổikhoảng 57 g
8–10 tuổikhoảng 85 g
11 tuổi trở lên và người lớnkhoảng 113 g

Cá béo là gì? Những loại quen thuộc ở Việt Nam

Cá béo là cá có nhiều chất béo trong thịt, cũng là nguồn omega-3 chuỗi dài (EPA, DHA) dồi dào nhất. NHS liệt kê vào nhóm này cá hồi, cá trích, cá mòi, cá hồi vân và cá thu.

Theo số liệu của NIH ODS (Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), 85 g cá hồi nuôi nấu chín có khoảng 1,24 g DHA và 0,59 g EPA. Trong khi đó, cùng lượng cá ngừ đóng hộp loại light chỉ có khoảng 0,17 g DHA; NHS cũng không tính cá ngừ tươi và đóng hộp là cá béo.

Ở chợ và siêu thị Việt Nam, bạn có thể dễ dàng tìm:

  • Cá hồi: phi lê, cắt khúc, hoặc đầu cá để nấu canh.
  • Cá saba, cá mòi, cá trích: tươi, đông lạnh hoặc đóng hộp, tiện cho ngày bận rộn.
  • Cá biển nhỏ quen thuộc: cá nục, cá bạc má, cá cơm – giá vừa phải, dễ kho, dễ nướng.
  • Cá thu: thơm ngon nhưng nên ăn ở mức vừa phải (xem phần thủy ngân bên dưới).

Lượng omega-3 thay đổi theo loài và thức ăn của cá, nên hãy ăn xen kẽ nhiều loại. Muốn hiểu thêm về EPA và DHA, bạn có thể đọc bài Omega-3 là gì? Phân biệt ALA, EPA và DHA.

Chọn cá ít thủy ngân

Hải sản đều chứa một lượng methyl thủy ngân nhất định, nhiều hay ít tùy loài. NHS lưu ý thủy ngân có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh đang phát triển của thai nhi và trẻ nhỏ, nên các nhóm này cần chọn cá kỹ hơn.

FDA chia cá thành ba nhóm. Các gợi ý tần suất dưới đây FDA viết cho người có thể mang thai, đang mang thai, cho con bú và trẻ 1–11 tuổi, nhưng cũng là tham khảo hữu ích cho cả nhà:

NhómTần suất gợi ýMột số loại quen thuộc
Lựa chọn ưu tiên (Best Choices)2–3 khẩu phần/tuầnCá hồi, cá mòi, cá trích, cá cơm, cá saba, cá rô phi, cá đối, tôm, mực, cua, nghêu, hàu, cá ngừ hộp loại light
Lựa chọn tốt (Good Choices)1 khẩu phần/tuầnCá mú, cá hồng, cá chép, cá nục heo (mahi mahi), cá thu Tây Ban Nha, cá ngừ vây vàng
Nên tránh (Choices to Avoid)Không ănCá thu vua (king mackerel), cá kiếm, cá mập, cá cờ (marlin), cá ngừ mắt to, cá orange roughy, cá đầu vuông vùng vịnh Mexico

Cá thu ở chợ Việt Nam là cá săn mồi cỡ lớn, họ hàng gần với cá thu Tây Ban Nha và cá thu vua (hai loài nằm ở hai nhóm khác nhau). Vì khó biết chính xác loài, bà bầu và trẻ nhỏ nên ăn cá thu vừa phải, ưu tiên cá nhỏ hơn.

NHS cũng khuyên trẻ dưới 16 tuổi và phụ nữ mang thai hoặc đang muốn có thai không ăn cá mập, cá kiếm, cá cờ.

Chế biến cá sao cho lành?

Theo NHS, cá hấp, nướng lò hoặc nướng vỉ là lựa chọn lành mạnh hơn cá chiên, vì chiên – nhất là chiên bột – làm món ăn nhiều chất béo hơn. Bộ Y tế cũng khuyên hạn chế thức ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ, nhiều muối, nhiều đường.

  • Hấp: cá hấp gừng hành, cá hồi hấp xì dầu – giữ vị ngọt tự nhiên, ít dầu.
  • Nấu canh: canh chua cá, canh cá nấu ngót – dễ ăn cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
  • Kho nhạt: cá nục kho cà chua, cá mòi kho – nêm vừa nước mắm, bớt đường.
  • Nướng: cá saba nướng giấy bạc, cá hồi áp chảo với ít dầu.

Một lịch đơn giản: thứ Hai canh chua cá, thứ Năm cá hồi áp chảo hoặc cá saba nướng, cuối tuần cá nục kho. Vậy là cả nhà đã có 2–3 bữa cá, trong đó có 1 bữa cá béo.

Về an toàn thực phẩm, hãy chọn cá tươi, mắt trong, mang đỏ, thịt chắc; bảo quản lạnh ngay sau khi mua. NHS khuyên phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ tránh hải sản có vỏ ăn sống (như hàu sống) và nấu chín kỹ hải sản.

Khi bữa ăn chưa có đủ cá

Bữa ăn có cá vẫn là ưu tiên hàng đầu. Nếu thực đơn của bạn ít cá và bạn muốn tìm hiểu thêm một lựa chọn bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe AusNatures Wild Fish Oil có mỗi viên nang mềm chứa dầu cá tự nhiên 1000 mg, trong đó omega-3 triglycerid 300 mg (EPA 180 mg, DHA 120 mg). Lọ 110 viên.

  • Công dụng: Hỗ trợ cải thiện trí nhớ và cải thiện thị lực.
  • Đối tượng sử dụng: Trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người trưởng thành.
  • Cách dùng: Trẻ từ 1–12 tuổi uống 1–2 viên mỗi ngày (cắt đầu viên nang, pha với nước trái cây hoặc ngũ cốc, hoặc theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe). Trẻ từ 12 tuổi trở lên và người lớn uống 2–4 viên mỗi ngày.
  • Lưu ý: Sản phẩm có nguồn gốc từ hải sản. Không dùng cho người mẫn cảm, kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Phụ nữ có thai, cho con bú, người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng. Nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe.

Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Tóm lại

  • Mốc dễ nhớ: ít nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó 1 bữa cá béo, mỗi phần khoảng 140 g cá chín.
  • Ưu tiên cá ít thủy ngân như cá hồi, cá mòi, cá trích, cá cơm, cá saba; tránh cá kiếm, cá mập, cá cờ, cá thu vua, cá ngừ mắt to, nhất là với bà bầu và trẻ nhỏ.
  • Hấp, nấu canh, kho nhạt, nướng lành hơn chiên ngập dầu.
  • Ăn xen kẽ nhiều loại cá để bữa ăn đa dạng hơn.

Tài liệu tham khảo

Cập nhật 19 tháng 11, 2026

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Sản phẩm liên quan

Bài viết khác