Xương khớp7 phút đọc
Thực phẩm giàu canxi cho người không uống sữa: gợi ý từ bữa cơm Việt
Không uống sữa vẫn có nhiều cách nạp canxi từ bữa cơm Việt: tép, cua đồng, cá nhỏ ăn cả xương, vừng, rau lá xanh… kèm số liệu và mẹo chế biến dễ áp dụng.

Không phải ai cũng uống được sữa. Có người đầy bụng, tiêu chảy vì không dung nạp lactose, có người dị ứng đạm sữa, có người ăn chay thuần hoặc đơn giản là không thích vị sữa.
Theo Văn phòng Thực phẩm bổ sung thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH ODS), những người không dùng sữa và chế phẩm từ sữa có nguy cơ thiếu canxi cao hơn. Tuy vậy, bữa cơm Việt có rất nhiều nguồn canxi – chỉ cần biết chọn và chế biến khéo.
Bảng canxi trong một số thực phẩm quen thuộc
Số liệu dưới đây lấy từ công cụ tra cứu giá trị dinh dưỡng thực phẩm của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, tính trên 100 g phần ăn được. Sữa bò tươi được đưa vào để bạn dễ so sánh.
| Thực phẩm (100 g ăn được) | Canxi (mg) |
|---|---|
| Tép khô | 2.000 |
| Vừng (đen, trắng), hạt khô | 975 |
| Tép gạo tươi | 910 |
| Cua đồng tươi | 826 |
| Rau dền cơm | 341 |
| Hạnh nhân rang | 291 |
| Rau đay | 182 |
| Rau mồng tơi | 176 |
| Rau ngót | 169 |
| Đậu tương (đậu nành), hạt khô | 165 |
| Hến | 144 |
| Cải ngọt | 128 |
| Sữa bò tươi (để so sánh) | 111 |
| Đậu phụ | 24 |
Các thực phẩm khô như tép khô, vừng có hàm lượng cao vì đã mất nước, và mỗi lần ta chỉ ăn một lượng nhỏ. Ví dụ, 10 g tép khô cung cấp khoảng 200 mg canxi, còn 10 g vừng cung cấp gần 100 mg.
Tôm tép, cua đồng và cá nhỏ ăn cả xương
Với cá và tôm tép, lượng canxi bạn nhận được phụ thuộc nhiều vào việc có ăn cả xương, cả vỏ hay không. NHS (Anh) xếp "cá ăn được cả xương" như cá mòi vào nhóm nguồn canxi ngoài sữa. Theo NIH ODS, khoảng 85 g cá mòi đóng hộp ăn cả xương cung cấp 325 mg canxi; cá hồi hồng đóng hộp ăn cả xương cung cấp 181 mg.
Một vài món quen thuộc để tận dụng nhóm thực phẩm này:
- Tép rang, tép kho: ăn cả vỏ; có thể rang cùng thịt nạc hoặc xào với rau.
- Canh cua rau đay, mồng tơi: kết hợp cua đồng và rau lá xanh trong cùng một bát canh.
- Cá nhỏ kho nhừ: cá cơm, cá bống, cá mòi kho kỹ hoặc nấu bằng nồi áp suất để xương mềm, ăn được.
- Cá mòi, cá trích đóng hộp: tiện lợi, ăn được cả xương; nên chọn loại ít muối.
Một điểm cần để ý là muối. Tép khô, ruốc, mắm tôm và đồ hộp thường mặn. Viện Dinh dưỡng khuyến nghị người trưởng thành ăn dưới 5 g muối mỗi ngày, nên hãy nêm nhạt và không ăn quá nhiều đồ khô, mắm cùng lúc.
Đậu và rau lá xanh: chọn đúng loại
Đậu phụ, sữa đậu nành: đọc kỹ cách làm
Nhiều người nghĩ đậu phụ luôn giàu canxi, nhưng thực tế còn tùy chất làm đông. Theo bảng của Viện Dinh dưỡng, 100 g đậu phụ chỉ có khoảng 24 mg canxi. Trong khi đó, NIH ODS cho biết nửa cốc (1/2 cup) đậu phụ cứng làm đông bằng calci sulfat có 253 mg canxi; đậu phụ làm đông bằng loại muối khác thì không đáng kể.
Khi mua đậu phụ đóng gói, bạn có thể đọc nhãn: nếu chất làm đông là muối canxi (ví dụ calci sulfat), sản phẩm thường giàu canxi hơn.
Sữa đậu nành pha theo tỷ lệ 100 g đậu cho 1 lít cũng ít canxi (khoảng 18 mg/100 g theo Viện Dinh dưỡng), trừ khi là loại có bổ sung canxi. NIH ODS ghi nhận một cốc sữa đậu nành bổ sung canxi cung cấp khoảng 299 mg. Hạt đậu tương, đậu trắng khô cũng góp thêm một phần canxi cho bữa ăn.
Rau lá xanh: không phải loại nào cũng hấp thu như nhau
Rau dền, rau đay, mồng tơi, rau ngót, lá lốt, cải ngọt là những loại rau quen thuộc có lượng canxi khá. Ăn mỗi ngày một đĩa rau lá xanh đậm là cách đơn giản để cộng thêm canxi.
Tuy nhiên, một số loại rau chứa oxalat – chất kết hợp với canxi thành dạng khó hấp thu. Theo NIH ODS, cơ thể chỉ hấp thu khoảng 5% canxi từ rau chân vịt (cải bó xôi), so với 27% từ sữa. Ngược lại, canxi trong bông cải xanh, cải xoăn, bắp cải được hấp thu tương đương sữa, dù lượng canxi mỗi khẩu phần thấp hơn.
NIH ODS cũng cho biết khi bạn ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm, ảnh hưởng của oxalat hầu như không đáng kể. Vì thế, hãy thay đổi các loại rau trong tuần thay vì chỉ ăn một loại.
Vừng, các loại hạt và vài mẹo nhỏ
Vừng là "kho" canxi nhỏ gọn. Bạn có thể rang vừng, giã dập rồi rắc lên cơm, xôi, rau luộc hoặc rau trộn. Muối vừng ngon nhưng có muối, nên dùng vừa phải.
Hạnh nhân rang (291 mg/100 g) và hạt bí đỏ rang (235 mg/100 g) là món ăn vặt có thêm canxi; chỉ cần một nắm nhỏ vì các loại hạt khá nhiều năng lượng. Healthdirect Australia cũng xếp các loại hạt như hạnh nhân, các loại đậu, đậu phụ cứng và cá đóng hộp vào nhóm nguồn canxi ngoài sữa.
Vài mẹo giúp canxi từ bữa ăn "đi xa" hơn:
- Chia món giàu canxi đều vào các bữa thay vì dồn một lúc.
- Đủ vitamin D từ hoạt động ngoài trời, cá béo, trứng; theo NIH ODS, tình trạng thiếu vitamin D làm giảm hấp thu canxi ở mức đáng kể (đọc thêm: canxi và vitamin D: vì sao cần đi cùng nhau).
- Không lạm dụng cà phê: caffeine cũng làm giảm hấp thu canxi, dù ở mức nhỏ.
Khi bữa ăn vẫn chưa đủ
Bạn có thể đối chiếu lượng ăn hằng ngày với bảng nhu cầu canxi mỗi ngày theo độ tuổi. NIH ODS nhận định người không dùng sữa thường cần thêm thực phẩm tăng cường canxi hoặc sản phẩm bổ sung để đạt mức khuyến nghị; nếu đang có bệnh hoặc dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ trước.
Với người trưởng thành, một lựa chọn để tham khảo là AusNatures Super Calcium with Vit D – thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhập khẩu từ Úc, mỗi viên nén chứa Calci (từ calci citrat) 333,33 mg và Vitamin D3 (colecalciferol) 5 mcg, dành cho người trưởng thành, cách dùng: uống 1 viên/lần, 2 lần/ngày. Công dụng: Hỗ trợ bổ sung Calci, Vitamin D giúp xương, răng chắc khoẻ. Không dùng cho người tăng calci máu, bệnh gan thận cấp tính, lao phổi, người bị bệnh tiểu đường, người mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm; phụ nữ có thai, cho con bú, người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng. Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Tóm lại
- Không uống sữa vẫn có thể nạp canxi từ tép, cua đồng, cá nhỏ ăn cả xương, vừng, rau lá xanh và đậu phụ làm đông bằng muối canxi.
- Đọc nhãn đậu phụ, sữa đậu nành để chọn loại có canxi; nêm nhạt khi dùng đồ khô, mắm, đồ hộp.
- Thay đổi đa dạng các loại rau, chia món giàu canxi vào các bữa và đừng quên vitamin D.
- Nếu vẫn khó đủ nhu cầu, trao đổi với chuyên gia y tế trước khi dùng sản phẩm bổ sung.
Tài liệu tham khảo
Cập nhật 19 tháng 11, 2026
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Sản phẩm liên quan
Bài viết khác
- Ăn cá bao nhiêu mỗi tuần là đủ? Cách chọn cá ít thủy ngân cho cả nhàÍt nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó có 1 bữa cá béo, là mốc dễ nhớ. Bài viết gợi ý khẩu phần theo độ tuổi, cách chọn cá ít thủy ngân và chế biến cá sao cho lành.
- Axit folic trước và trong thai kỳ: uống khi nào, bao nhiêu mỗi ngày?Vì sao nên bổ sung acid folic từ trước khi mang thai, liều thường được Bộ Y tế và WHO khuyến cáo, ai cần liều khác và những thực phẩm giàu folate dễ tìm trong bữa ăn.
- Bảo vệ mắt khi làm việc với màn hình – quy tắc 20-20-20 dễ nhớMắt mỏi, khô, nhìn mờ sau nhiều giờ trước máy tính là chuyện thường gặp. Quy tắc 20-20-20, chỉnh ánh sáng và khoảng cách, chớp mắt đủ, khám mắt định kỳ sẽ giúp đôi mắt dễ chịu hơn.
